Geçtiğimiz günlerde Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik'i (15 Ağustos 2026, sayı 33341) bu kez maddeler halinde, tek tek inceledik. Ayrıca bölgemizden bir işletme sahibiyle konuştuk; kendisi yönetmeliğin en tartışmalı noktalarından birine, "filo kiralama" tanımına dikkat çekiyor.

Yönetmelik dört bölümden oluşuyor. Birinci bölüm (Madde 1-4) amacı, kapsamı, dayanağı ve tanımları düzenliyor. İkinci bölüm (Madde 5-9) yetki belgesiyle ilgili: Madde 5 yetki belgesi zorunluluğunu, Madde 6 belge almak için gereken şartları (asgari araç sayısı ve hibrit/elektrikli araç şartı burada), Madde 7 başvuru sürecini, Madde 8 bilgi değişikliklerinde belgenin güncellenmesini, Madde 9 ise belgenin iptal edilebileceği durumları anlatıyor. Üçüncü bölüm (Madde 10-19) asıl kiralama faaliyetini düzenliyor: sözleşme şartları, ön ödemeli rezervasyon, teslim-iade, kira bedeli ve kilometre sınırları, depozito, taşıt nitelikleri, hasar ve arıza yönetimi, işletmelerin ek yükümlülükleri ve ilan/aracı platformların sorumlulukları sırasıyla bu maddelerde yer alıyor. Dördüncü ve son bölüm (Madde 20-24 ve Geçici Madde 1) bilgi sisteminin kurulması, ortak ilkeler, Bakanlığın denetim yetkisi, geçiş süreci ve yürürlük tarihini kapsıyor.

Bölgemizden görüştüğümüz işletme sahibi, yönetmeliğin Madde 2 ve Madde 4'ünde yer alan kapsam tanımına dikkat çekiyor: yönetmelik "kısa süreli kiralama"yı en fazla 29 gün olarak tanımlıyor, 30 gün ve üzerini kapsam dışı bırakıyor; ayrıca süresi ne olursa olsun tüketici olmayan (tüzel/ticari) kiracılara yapılan kiralamalar da kapsam dışı. İşte tam bu noktada şu değerlendirmeyi paylaştı:

"Yönetmelikte 29 gün günlük kiralamaya girer, 30 gün ve üzeri filo kiralamadır deniyor. Ama bu sınırın nereden geldiğine dair hiçbir açıklama yok. Ben araştırdım, sektörde de mevzuatta da 'filo kiralama' diye resmi, yasal bir tanım yok. Oysa gerçek hayat böyle değil. NACE kodu araç kiralama olan, bu iş için vergi levhası bulunan herhangi bir işletme aynı müşteriye bazen birkaç gün, bazen birkaç ay araç kiralayabilir. Aynı işletme, aynı filo, aynı hizmet. Biz müşterimize 'bu kadar süre için filo kiralama yapmıyoruz, filo kiralayan başka bir firmaya gidin' demiyoruz, çünkü öyle bir ayrım bizim işimizde yok. Bu 30 günlük sınır, bence bu yönetmeliği hazırlatan büyük sermaye gruplarının işine yarayan, gerekçesiz bir tanım."

"Üstelik asıl işi araç üretmek, ithal etmek ve satmak olan büyük firmaların kendileri de bu boşluktan yararlanarak kiralama yapıyor. Toyota'nın kendi sitesinde 'Rent a Toyota' diye bir sayfa var, kurumsal müşterilere 1 araç dahi olsa avantajlı fiyatla kiralama yapıyorlar, üstelik vergi avantajı da sunuyorlar. Renault'un kendi sitesinde 'Renault Filo Kiralama' hizmeti var, yol yardımından kaskoya kadar her şeyi içeriyor. Fiat da kiralama.tofas.com.tr adresinde hem otomobil hem ticari araç kiralıyor. Yani bu markaların asıl işi araç satmak, ama kiralama işine de giriyorlar; biz ise asıl işi kiralama olan işletmeleriz. Bir yönetmelik yapılacaksa, önce bunu ayırt etmesi lazım: asıl işi kiralamak olan işletmeleri korumalı, üretici ve satıcıların yan faaliyet olarak yaptığı kiralamayı ayrı tutmalı."

"Bunun günlük hayatta bize ne yaptığını anlatayım: müşterim günlük araç kiralıyor, işi uzuyor, 2 ay araca ihtiyacı oluyor. Şimdi ben ona ne diyeceğim? 'Bu benim işim değil, git filo kiralama şirketi bul' mu diyeceğim, aynı müşteriyi başka bir firmaya mı göndereceğim? Yoksa yönetmeliğe uymak için 29 günde bir sözleşmeyi yeniden mi düzenleyip müşterime günlük fiyattan, olması gerekenden çok daha pahalıya mı kiralamaya devam edeceğim? İkisi de saçma. Bence yönetmelik önce kendi çerçevesini eksiksiz çizmeli, bizim gerçekte yaptığımız işin tamamını kapsamalı; başka sektörlerdeki kurumları da mümkün olduğunca bizim işimizin dışında tutmalı. Şu an tam tersi oluyor: bizim doğal olarak uzayan gerçek müşteri ilişkilerimiz tanımsız bir boşlukta kalıyor, üretici/ithalatçıların yan iş olarak yaptığı kiralama ise rahatça kapsam dışında kalıyor."

"Benim önerim şu: filo kiralama, Türkiye'de vergiye kayıtlı tüzel kişilere, en az 3 araç olmak kaydıyla, en az 24 ay süreyle yapılan kiralamalardır. Bunun dışında kalan her şey günlük kiralamadır ve tüketiciyi koruyan bu yönetmeliğin kapsamına girmelidir. Süre, müşteri tipi ve araç sayısını birlikte değerlendiren böyle bir tanım, tek başına '30 gün' gibi keyfi bir sayıdan çok daha adil olur."

Bu noktada bir hukuki ayrımı da netleştirmekte fayda var: burada söz konusu olan, üreticilerin kiralama yaparak rekabet kurallarını çiğnemesi değil (bunun için ayrı, ispatı zor bir hukuki süreç gerekir); asıl mesele, yönetmeliğin kendisinin hiçbir gerekçe göstermeden bazı işletmeleri kapsam dışı bırakmış olması. Bu tür gerekçesiz ayrımların hukuka uygunluğu, eskiden A3 yetki belgesi düzenlemesinde olduğu gibi, konusunda uzman bir hukukçu görüşüyle ayrıca incelenmesi gereken bir başlık.

Derneğimiz, bu değerlendirmeyi önemli buluyor ve yönetmeliğin uygulanma sürecinde ilgili mercilere iletmeyi planlıyor. Konu hakkındaki görüşlerinizi yazımızın altındaki yorum bölümünden bizimle paylaşabilirsiniz; sektörümüzü ilgilendiren bu tartışmayı birlikte sürdürelim.